Nguyệt thực là hiện tượng xảy ra khi mặt trăng đi vào vị trí thẳng hàng với trái đất và mặt trời nên mặt trăng bị che khuất bởi bóng của trái đất. Khi mặt trăng bắt đầu đi vào vùng bóng tối của bóng trái đất sẽ xảy ra hiện tượng nguyệt thực một phần. Khi mặt trăng đi qua và nằm hoàn toàn trong vùng bóng tối của bóng trái đất thì hiện tượng nguyệt thực toàn phần xuất hiện. Diễn biến của hiện tượng nguyệt thực theo các giai đoạn: một phần, toàn phần và thời điểm đạt cực đại, sau đó mặt trăng sẽ dần ra khỏi bóng tối của trái đất và kết thúc quá trình nguyệt thực.
Tối ngày 10/12, hiện tượng nguyệt thực toàn phần sẽ xảy ra lần thứ 2 trong năm 2011 với thời gian là 51 phút. Trước đó, rạng sáng ngày 16/6/2011, Việt Nam cùng nhiều nơi trên thế giới cũng quan sát được hiện tượng nguyệt thực toàn phần trong 100 phút, là nguyệt thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21.
Tối ngày 10/12, Việt Nam và một số nước thuộc khu vực Bắc Mỹ, châu Á và châu Đại Dương gồm Alaska (Mỹ), bắc Canada, và Đông Á và Trung Á, Australia, New Zealand sẽ được chiêm ngưỡng trọn vẹn hiện tượng nguyệt thực.
Nguyệt thực lần này sẽ bắt đầu từ lúc 18 giờ 33 phút khi trăng đi vào vùng bóng nửa tối của trái đất, nhưng nguyệt thực nửa tối sẽ rất khó nhận biết vì trăng chỉ có màu vàng hơn so với bình thường. Nguyệt thực một phần rõ nét bắt đầu từ 19 giờ 45 phút, khi mặt trăng sẽ bắt đầu vào vùng bóng tối của trái đất, màu sắc của vùng bóng trái đất in trên mặt trăng sẽ chuyển dần từ đen xám sang ửng đỏ khi vùng bóng này lớn dần do các bước sóng đỏ mới xuyên qua được tầng khí quyển của trái đất để đến mặt trăng. Nguyệt thực toàn phần sẽ bắt đầu vào lúc 21 giờ 06 phút, toàn bộ mặt trăng sẽ chuyển sang màu đỏ. Nguyệt thực toàn phần đạt cực đại vào lúc 21 giờ 33 phút cũng là lúc mặt trăng nhuốm màu đỏ sậm nhất. Nguyệt thực toàn phần tiếp tục cho đến 21 giờ 57 phút. Sau đó trăng sẽ dần ra khỏi vùng tối, phần ra khỏi sẽ có sắc vàng dần trở lại. Trăng ra khỏi vùng bóng tối hoàn toàn và kết thúc nguyệt thực một phần vào lúc 23 giờ 18 phút.
Khi quan sát nguyệt thực, chúng ta hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường mà không cần thiết bị bảo vệ mắt. Không giống như nhật thực, nguyệt thực không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Với điều kiện thời tiết tốt như hiện nay, quan sát nguyệt thực toàn phần lần này là rất thuận lợi vì diễn ra trong mùa khô, ít bị mây mù che khuất và diễn ra trước lúc nửa đêm. Phải 3 năm sau nữa, vào năm 2014 nguyệt thực toàn phần mới xuất hiện trở lại./.
M.H (tổng hợp)