Đắk Nông Portal

            Đầu năm 1910, thực dân Pháp đẩy mạnh cuộc khai phá vùng đất Tây Nguyên, nhằm vơ vét tài nguyên. Để thực hiện ách thống trị, chúng mở rộng hệ thống đồn điền và bắt đàn ông đi phu, hãm hiếp phụ nữ đã tạo ra sự căm phẩn trong nhân dân. Vì thế mọi người chờ đợi một người anh hùng đứng ra nhận trọng trách, tổ chức cuộc khởi nghĩa đánh đuổi thực dân, bảo vệ quyền lợi cho đồng bào. Và thời điểm đã đến, cuộc khởi nghĩa được châm ngòi, khi bọn thực dân ở đồn Pu Stra kéo ra bon làng hãm hiếp và giết chết vợ con của N’Trang Lơng. Nợ nước, thù nhà phải trả, N’Trang Lơng đã vận động nhân dân, tập hợp trai làng đứng lên khởi nghĩa. 

            N’Trang Lơng là một thanh niên ưu tú, có phẩm chất và tài năng, ông biết cách làm ăn, có nhiều nương rẫy và khỏe mạnh hơn người. Nhà ông giàu hơn tất cả các gia đình khác, có rất nhiều lúa ngô, lợn, gà, trâu và là người đứng đầu trong bon; khắp nơi, từ bon xa đến bon gần, từ đồng bào S’tiêng, M’nông, Ê đê, Mạ, Gia rai, đâu đâu cũng đều biết, nghe danh và rất mến mộ ông. Năm 1911, khi ông chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa, thanh niên về đầu quân, nhân dân đóng góp của cải, vật chất,… Trong đó có già làng người M’nông Preh, có đàn voi rừng đã được thuần dưỡng để phục vụ cho gia đình và bon làng kéo gỗ, săn bắt voi rừng. Trong đàn voi, có sáu con được già làng đặt tên cho mỗi con thứ tự như sau: Thứ nhất N’Trang, thứ hai N’ting, thứ ba N’Chrông, thứ tư N’Chrớt, thứ năm Goot và thứ sáu Ging. Trong đó con N’Trang rất khôn ngoan, khỏe mạnh phi thường và mưu trí, mỗi khi đi săn voi rừng thì voi N’Trang rất xuất sắc từ việc bao vây đến đuổi bắt làm cho các con voi rừng phải khuất phục, cứ mỗi lần ra trận thì voi N’Trang mang về thắng lợi và trở thành con voi đầu đàn. Già làng M’nông Preh đem cả sáu con voi tặng và đặt cho ông danh hiệu thân thương kính trọng là N’Trang và được ghép với tên ông là Lơng thành N’Trang Lơng, có nghĩa N’Trang Lơng là người đứng đầu, người thủ lĩnh, người lãnh đạo cao nhất của cuộc khởi nghĩa và ông vui vẻ nhận lời. Sự suy tôn và đặt tên cho ông, thể hiện ý nguyện của nhân dân, ông là người lãnh đạo, mỗi lần ra trận là giành thắng lợi và ông là người đủ tài năng mưu trí, bắt thực dân xâm lược phải khuất phục như chú voi N’Trang đầu đàn đã từng khuất phục voi rừng đồng loại.