Theo Sở Nông nghiệp-PTNT thì vụ đông xuân năm nay, nông dân trên toàn tỉnh đã trồng được 1.090 ha khoai lang, tập trung chủ yếu ở 2 huyện Tuy Đức, Đắk Song. Trong những năm qua, việc đưa cây khoai lang vào trồng trong mùa khô đã được các địa phương chú trọng mở rộng, chuyển đổi hợp lý theo hướng thâm canh, gối vụ nên đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho bà con nông dân.
Theo ông Bùi Văn Lâm, Chủ nhiệm Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Dịch vụ 19-5 ở xã Đắk Búk So (Tuy Đức) thì từ kết quả của những năm trước đây, vụ đông xuân năm nay, bà con nông dân trong xã đã mạnh dạn đầu tư, mở rộng diện tích khoai lang ở hầu hết các chân đất phù hợp. Toàn xã đã trồng được khoảng trên 100 ha khoai lang, trong đó, ngoài diện tích đất nà ven ao hồ, khe suối, đất nương rẫy thì người dân còn chuyển đổi hàng chục ha đất ruộng sang trồng khoai. Có thể nói, đây cũng là một hướng chuyển đổi phù hợp đối với những diện tích đất ruộng khan hiếm nước vào cuối vụ, hơn nữa, khả năng thu lợi từ 1 ha khoai lang sẽ cao hơn rất nhiều so với lúa nước. Theo tính toán của bà con thì mặc dù ruộng nước ở đây được quan tâm đầu tư, nhưng mỗi vụ chỉ cho thu hoạch từ 3 – 5 tấn lúa/ha. Trong khi đó, nếu được trồng khoai lang thì những diện tích này sẽ thuận lợi hơn nhiều cả về khâu đầu tư chăm sóc, lẫn năng suất. Thường thì mỗi ha khoai cho thu hoạch từ 10-13 tấn, giá khoai loại 1 trong vụ thường dao động từ 6.000-10.000 đồng/kg, có thời điểm giá khoai lên đến 15.000 đồng/kg nên lợi nhuận mang lại cũng cao hơn nhiều so với việc trồng các loại cây hoa màu khác. Gia đình bà Trần Thị Minh ở thôn 2, xã Đắk Búk So, hai năm nay đã chuyển hẳn 6 sào đất mà trước đây chỉ trồng lúa nước sang trồng khoai lang. Bà Minh cho biết: “So với trồng lúa thì trồng khoai công chăm sóc không nhiều, ít bị sâu bệnh nên không đòi hỏi vốn đầu tư cao. Hơn nữa, giá bán sản phẩm luôn cao, lại ổn định nên người trồng khoai cũng phần nào an tâm”.
Còn đối với những vùng trồng khoai trên những diện tích đất nương rẫy, đất đồi thì hiệu quả mang lại cũng không thua kém gì đối với những vùng đất thấp gần nước. Gia đình ông Nguyễn Văn Khuyến ở thôn 6, xã Đắk N’Drung (Đắk Song), vụ này cũng cải tạo để trồng trên 1 ha khoai lang. Ông Khuyến cho biết: “Trồng khoai trên đất rẫy cũng không khó khăn lắm, miễn là đất trồng khoai ở gần nguồn nước tưới và được chăm sóc hợp lý, cây sẽ phát triển không kém gì trồng chính vụ”. Vài năm trở lại đây, cây khoai lang từ chỗ được canh tác vào những tháng mùa mưa, ở những nơi gần nguồn nước, bây giờ đã có thể triển khai ở những vùng đất nương rẫy, đồi cao ngay trong mùa nắng nóng. Theo các nhà vườn trồng khoai lang thì trước khi xuống giống, bà con phải đầu tư hàng chục triệu đồng để mua sắm các phương tiện như máy nổ, ống dẫn nước, mỗi tuần ít nhất phải tưới hai ba đợt. Do vậy, riêng về chi phí đầu tư mua xăng dầu, tiền chi trả nhân công… cũng phải đến 10-15 triệu đồng/ha. Nhưng với giá khoai trong vụ này khá ổn định và luôn giữ ở mức trên 6.000 đồng thì việc thu hồi vốn là không mấy khó khăn.
Tại các địa phương, nhiều đơn vị, doanh nghiệp, HTX, hộ cá thể thu mua sản phẩm đã đứng ra đầu tư vốn, giống, phân bón và ký hợp đồng thỏa thuận mua bán với nông dân. Hiện tại, trên địa bàn huyện Tuy Đức và Đắk Song đã có 3 điểm thu mua do Công ty Rau quả, Thực phẩm Đà Lạt (Lâm Đồng) cử nhân viên đến để thu gom sản phẩm, các điểm còn lại do các tư thương tại địa phương. Từ các điểm đại lý đầu mối này, người dân có thể dễ dàng tiêu thụ sản phẩm làm ra. Nhờ có sự cạnh tranh công bằng giữa các đại lý, người dân không còn sợ bị người mua tìm cách mua theo kiểu phân loại để hạ giá thành. Đồng thời, việc tiếp cận thông tin về giá cả cũng thuận lợi hơn những năm trước đây nên người trồng khoai cũng rất yên tâm đầu tư sản xuất.
Điều đáng chú ý là ngoài 2 vụ khoai chính trong năm, việc mở rộng được diện tích canh tác trong mùa khô cũng đã giúp cho người dân tận dụng khoảng thời gian đất nghỉ, tăng thêm thu nhập. Ngoài ra, trồng khoai trái vụ còn góp phần vào việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, giải quyết lao động trong những tháng mùa khô tại các địa phương. Riêng vụ đông xuân năm nay, nhờ có những cơn mưa trái mùa nên các hộ trồng khoai lang cũng hết sức vui mừng và chờ đợi một vụ khoai lang bội thu.
Đăk Nông Online